Het probleem is de spiegeling
De meeste teleurstelling bij een ingelijste foto komt niet van de lijst maar van het glas. U hangt hem op en ziet vooral het raam aan de overkant.
Gewoon vensterglas weerkaatst ongeveer acht procent van het licht. Dat lijkt weinig, maar tegen een donkere foto is dat genoeg om het beeld grotendeels te verbergen. Op de foto bij dit artikel ziet u het effect: van wat er achter het glas zit, blijft weinig over.
Ontspiegeld glas: twee soorten
Er bestaan twee heel verschillende oplossingen die allebei 'ontspiegeld' heten. De goedkope is geëtst of mat glas: het oppervlak is ruw gemaakt, waardoor de spiegeling verstrooit. Nadeel is dat het beeld er waziger door wordt, zeker als het glas niet vlak op het werk ligt.
De dure is glas met een opgedampte coating, hetzelfde principe als op een brillenglas. Dat haalt de spiegeling terug naar ongeveer één procent zonder scherpte te verliezen. Het verschil in prijs is fors, het verschil in beeld ook.
Acrylaat: licht en onbreekbaar
Acrylaat — plexiglas — weegt ongeveer de helft van glas en breekt niet. Bij grote formaten, in een trappenhuis of in een kinderkamer is dat doorslaggevend.
Er zijn twee nadelen. Het krast makkelijker, dus schoonmaken moet met een zachte doek en zonder schuren. En het laadt statisch op, wat stof aantrekt en bij houtskool, pastel of losse pigmentlagen ronduit gevaarlijk is: het trekt het materiaal van het papier af.
Wanneer welk glas
Voor een gewone afdruk aan een wand zonder tegenlicht voldoet standaardglas prima. Hangt de lijst tegenover een raam, dan is ontspiegeld glas met coating het geld waard — dat is het enige dat het probleem echt oplost.
Boven ongeveer zeventig bij honderd centimeter, of op een plek waar een lijst kan vallen, stapt u over op acrylaat. En bij werk met waarde komt daar de uv-vraag bij; zie museumglas en uv.
Dikte en gewicht
Standaard is twee millimeter glas. Bij formaten boven de vijftig bij zeventig wordt dat te slap en gaat het bol staan, wat u ziet als een vervorming in de spiegeling; dan is drie millimeter nodig.
Reken op ongeveer vijf kilo per vierkante meter bij twee millimeter glas. Een lijst van zeventig bij honderd komt daarmee alleen al aan glas op ruim drieënhalve kilo, en dat bepaalt mede welk ophangsysteem u nodig heeft.
Nooit zonder afstand
Welk glas u ook kiest: het werk mag het glas niet raken. Bij temperatuurwisselingen slaat er vocht neer aan de binnenkant, en dat trekt in het papier. Bij foto's op glanzend papier kan de emulsie letterlijk aan het glas vastkleven — dan is de foto verloren.
Een passe-partout houdt die afstand vanzelf. Kan of wilt u die niet, laat dan een afstandsstrip in de sponning zetten.
Veelgestelde vragen
- Is ontspiegeld glas het geld waard?
- Als de lijst tegenover een raam of een lamp hangt wel. Kies dan glas met een coating; mat geëtst glas haalt de spiegeling weg maar maakt het beeld waziger.
- Wanneer kies ik acrylaat?
- Bij grote formaten, in trappenhuizen en kinderkamers, en overal waar gewicht of breekgevaar een rol speelt. Niet bij houtskool of pastel, vanwege de statische lading.
- Mag de foto tegen het glas aan liggen?
- Nee. Condens kan in het papier trekken en glanzende afdrukken kleven aan het glas vast. Gebruik een passe-partout of een afstandsstrip.