Nooit rechtstreeks op het glas spuiten
De belangrijkste regel is ook de eenvoudigste: spuit het middel op de doek en niet op de lijst. Wat u op het glas spuit, loopt langs de rand naar binnen, en daar zit uw foto.
Vocht dat eenmaal achter het glas zit, komt er nauwelijks uit en laat een vlek na op het karton en op het werk. Dat is de meest voorkomende schade bij ingelijst werk, en ze ontstaat vrijwel altijd tijdens het schoonmaken.
Glas: droog werkt meestal al
Een microvezeldoek zonder middel haalt stof en vingerafdrukken er in de meeste gevallen af. Blijft er een waas, gebruik dan een licht bevochtigde doek en wrijf na met een droge.
Vermijd keukenpapier: dat krast fijn en laat pluis achter. En gebruik geen middelen met ammoniak of alcohol op lijsten met een coating of op geverfde profielen — die tasten de laag aan.
Acrylaat vraagt iets anders
Acrylaat krast veel makkelijker dan glas, dus poets nooit met een droge doek over stof: dat wrijft de korrels door het oppervlak.
Blaas of tik het stof er eerst af, gebruik daarna een zachte, vochtige doek en een middel dat geschikt is voor kunststof. En weet dat acrylaat statisch is: het trekt binnen een dag opnieuw stof aan. Een antistatisch middel helpt daar wel tegen.
De lijst zelf
Hout stoft u af met een droge of licht vochtige doek. Onbehandeld of geolied hout kunt u een keer per jaar met wat meubelolie bijhouden; gelakt hout hoeft niets.
Vergulde en verguld ogende lijsten zijn kwetsbaar: bladgoud zit vaak los op een krijtlaag en gaat er met vocht letterlijk af. Daar geldt alleen droog afstoffen met een zachte kwast, en verder afblijven.
Als er vocht of schimmel achter zit
Ziet u condens aan de binnenkant van het glas, wacht dan niet af. Haal de lijst van de muur, leg hem plat op een droge plek en open de achterkant, zodat het vocht eruit kan.
Vindt u schimmelvlekken op het karton, dan is de lijst te lang op een koude buitenmuur of in een vochtige ruimte geweest. Vervang het karton, laat het werk drogen en hang de lijst ergens anders. Zit de schimmel op het werk zelf, dan is dat een klus voor een restaurator.
Waar het misgaat: de plek
Terugkerende condens is geen schoonmaakprobleem maar een plaatsingsprobleem. Een lijst tegen een koude buitenmuur, in een badkamer of boven een radiator krijgt telkens opnieuw vocht.
Hang hem op een binnenmuur, of zet er viltjes achter zodat er lucht achter de lijst door kan. Dat kost niets en lost meer op dan welk middel ook. Zie ook museumglas en uv voor de andere sluipende schade: licht.
Veelgestelde vragen
- Hoe maak ik het glas van een lijst schoon?
- Spuit het middel op de doek en niet op het glas, zodat er geen vocht langs de rand naar binnen loopt. Een droge microvezeldoek volstaat meestal al.
- Mag ik glasreiniger op acrylaat gebruiken?
- Liever niet: middelen met ammoniak of alcohol tasten kunststof aan. Gebruik een middel dat geschikt is voor acrylaat en een zachte doek.
- Er zit condens achter het glas, wat nu?
- Haal de lijst van de muur, leg hem plat en open de achterkant zodat het vocht eruit kan. Hang hem daarna op een binnenmuur, met viltjes voor luchtcirculatie.