Wat museumglas precies is
Museumglas is een verzamelnaam voor glas dat twee dingen combineert: een coating die de spiegeling vrijwel wegneemt, en een laag die ultraviolette straling tegenhoudt — meestal rond de negenennegentig procent.
Het is het duurste onderdeel van een inlijsting en kan bij een grote maat meer kosten dan de lijst zelf. Voor een gewone vakantiefoto is dat overdreven; voor een originele afdruk, een aquarel of een prent die u wilt houden, is het de meest zinvolle uitgave die er is.
Uv is maar een deel van het verhaal
Hier zit de belangrijkste misvatting. Uv-straling versnelt verkleuring, maar ook gewoon zichtbaar licht doet het — en daar houdt geen enkel filter iets tegen.
Museumglas verlengt dus de levensduur van uw beeld, maar het maakt het niet onaantastbaar. Een werk achter museumglas dat tien jaar recht tegenover een raam hangt, is aan het eind veranderd. Minder licht op het werk blijft de maatregel die het meeste doet.
Wat er als eerste verdwijnt
Verkleuring gaat niet gelijkmatig. Bij inkjetafdrukken zijn de gele en magenta inkten het gevoeligst; het beeld verschuift daardoor naar blauw voordat het echt bleek wordt.
Bij oude kleurenfoto's uit de jaren zeventig en tachtig is de rode laag vaak al weg — dat is de reden dat die foto's er nu blauwgroen uitzien. Zwart-wit op barietpapier is aanmerkelijk stabieler dan welke kleurendruk ook.
Waar u niet hangt
De wand recht tegenover een raam op het zuiden is de slechtste plek in huis, gevolgd door de plek onder een spot die de hele avond brandt.
Museumzalen houden werk op papier op een lage verlichtingssterkte en beperken het aantal uren per jaar. Thuis is dat onpraktisch, maar de gedachte erachter is bruikbaar: hang wat u wilt houden op een wand die geen direct zonlicht krijgt, en accepteer dat de mooiste lichtplek voor een print is die u kunt vervangen.
Roteren in plaats van beschermen
De goedkoopste conserveringsmaatregel is wisselen. Hangt u een serie op en verwisselt u die elk half jaar, dan halveert u de lichtdosis per werk zonder een cent aan glas uit te geven.
Dat is precies wat musea doen met hun prentenkabinetten: die stukken hangen een paar maanden en gaan dan jaren terug de la in.
Wat het kost en wanneer het loont
Reken erop dat museumglas een aanzienlijk deel van de rekening wordt. Voor een afdruk die u zelf opnieuw kunt laten maken, is dat zelden verstandig — dan is een nieuwe print goedkoper dan het glas.
Loont wél: unieke stukken, gesigneerde afdrukken, oude foto's waarvan geen negatief meer bestaat, en werk op papier van kunstenaars. Kortom, alles wat niet opnieuw te maken is. Zie ook zuurvrij inlijsten — glas alleen is niet genoeg.
Veelgestelde vragen
- Voorkomt museumglas verkleuren?
- Het vertraagt het. Uv wordt vrijwel volledig tegengehouden, maar zichtbaar licht verbleekt inkt ook en daar helpt geen filter tegen.
- Is museumglas de meerprijs waard?
- Bij werk dat niet opnieuw te maken is wel. Bij een afdruk die u zo opnieuw laat printen, is een nieuwe print meestal goedkoper dan het glas.
- Wat is de beste plek voor een ingelijste foto?
- Een wand zonder direct zonlicht en zonder spot die uren brandt. Wisselen van werk is de goedkoopste manier om de lichtdosis te beperken.