Twee maatsystemen die niet op elkaar passen
Lijsten in de winkel volgen twee reeksen door elkaar. De A-maten — A4 is 21 bij 29,7, A3 is 29,7 bij 42, A2 is 42 bij 59,4 — en de klassieke fotomaten zoals 13 bij 18, 20 bij 30 en 30 bij 40 centimeter.
Die twee sluiten niet op elkaar aan, en dat is precies waar het misgaat. Een afdruk in A4 past niet in een lijst van 20 bij 30, en een telefoonfoto heeft de verhouding 3:4 of 9:16, waardoor er in beide reeksen iets af moet.
De passe-partout als maatvertaler
De goedkoopste oplossing voor een afwijkende maat is een passe-partout. U koopt een standaardlijst en laat het karton op maat snijden, met een uitsnede die precies om uw beeld valt.
Zo hangt een foto van 20 bij 25 gewoon in een lijst van 30 bij 40, met een rand eromheen die het beeld bovendien ten goede komt. Kosten: een paar euro voor standaardkarton, iets meer voor een uitsnede op maat.
Wanneer maatwerk loont
Maatwerk is de moeite als het beeld zelf een afwijkende verhouding heeft die u niet wilt aansnijden: een panorama, een vierkant werk, een oude prent met een onregelmatige rand.
En als er waarde in het werk zit. Een inlijster gebruikt zuurvrije materialen, monteert met omkeerbare hoekjes of scharnieren, en kan het pakket zo opbouwen dat het werk het glas niet raakt. Dat is bij een standaardlijst uit de winkel zelden geregeld.
Wat het ongeveer kost
Een standaardlijst van 30 bij 40 kost in de winkel enkele tientjes; hetzelfde formaat op maat bij een inlijster met normaal glas en een passe-partout zit al gauw op het twee- tot drievoudige.
De prijs loopt daarna op met het glas — ontspiegeld en museumglas zijn de grootste posten — en met de breedte van het profiel. Vraag altijd een prijs per onderdeel, dan ziet u waar het geld heen gaat en kunt u gericht kiezen.
Meet in millimeters, twee keer
Bij maatwerk geeft u de buitenmaat van het beeld of de gewenste uitsnede door, en dat luistert nauw. Een millimeter te ruim en er valt een witte streep langs de rand; een millimeter te krap en er verdwijnt beeld.
De gangbare afspraak is dat de uitsnede twee tot drie millimeter over het beeld valt, zodat de rand netjes wegvalt. Vertel dus of u de beeldmaat of de uitsnedemaat opgeeft — daar ontstaat de meeste verwarring.
Zelf doen: waar de grens ligt
Een lijst inkorten of een passe-partout snijden kan zelf, maar een schuine snede in karton vraagt een speciale snijder en oefening. Op vier hoeken is één uitschieter meteen zichtbaar.
Wat wel goed zelf te doen is: een bestaande lijst hergebruiken met nieuw karton, en het pakket opnieuw opbouwen met zuurvrij materiaal. Zie zuurvrij inlijsten.
Veelgestelde vragen
- Past een A4-afdruk in een lijst van 20 bij 30?
- Nee. A4 is 21 bij 29,7 centimeter en dat is nét te breed. Kies een A4-lijst, of gebruik een passe-partout in een grotere maat.
- Wat kost een lijst op maat?
- Ruwweg twee tot drie keer een vergelijkbare standaardlijst, en meer bij ontspiegeld of museumglas. Vraag een prijs per onderdeel.
- Kan ik een passe-partout zelf snijden?
- Met een speciale schuine snijder en wat oefening wel. Voor een strak resultaat op alle vier de hoeken laten de meeste mensen het snijden.