Massief hout
Massief hout is de klassieke keuze en de enige waarbij u de nerf voelt in plaats van ziet. Eiken, essen, noten en beuken zijn de gangbare soorten; iepen en kersen komen voor bij duurdere profielen.
Het werkt wel: hout zet uit en krimpt met de luchtvochtigheid, en dat is bij een grote lijst aan een buitenmuur te merken als een hoek die na een paar jaar iets openstaat. Daar staat tegenover dat het te repareren is — een kras schuurt u weg, een verweerde lijst kunt u opnieuw afwerken.
Fineer op mdf: het meeste van wat u koopt
Verreweg de meeste 'houten' lijsten in de winkel zijn mdf of vezelplaat met een laagje echt hout of een gedrukte houtfolie eromheen. Dat is geen bezwaar: mdf werkt niet, blijft recht en is een stuk goedkoper.
U herkent het aan de hoeken. Bij massief hout loopt de nerf door over de verstek, bij fineer breekt het patroon af en ziet u een naadje. Bij folie herhaalt de nerf zich exact — dezelfde 'toevallige' knoest komt om de zoveel centimeter terug.
Aluminium: dun en sterk
Aluminium profielen zijn smal en toch stijf, en dat maakt ze de logische keuze voor grote maten. Een geanodiseerde afwerking verkleurt niet en is ongevoelig voor vocht.
Het is bovendien het enige materiaal waarbij een profiel van een halve centimeter breed nog steeds een vel van zeventig bij honderd centimeter vlak houdt. Nadeel is de uitstraling: koel en technisch, wat bij zwart-witfotografie prachtig werkt en bij een oude familiefoto vaak niet.
Kunststof
Geschuimd polystyreen is het goedkoopste dat er is en weegt bijna niets. Voor een kinderkamer of een tijdelijke opstelling voldoet het prima.
Bij grote formaten wordt het een probleem: het profiel is te slap en de lange zijden gaan hollen, waardoor het glas gaat rammelen. Boven ongeveer vijftig bij zeventig centimeter is kunststof zelden een goede keus.
Gewicht bepaalt de bovengrens
Reken bij grote lijsten mee wat er aan de muur komt te hangen. Een lijst van zeventig bij honderd met echt glas weegt al gauw zeven tot tien kilo; met een dikke houten lijst erbij zit u boven de tien.
Dat is de reden dat inlijsters bij die maten overstappen op acrylaat: dat scheelt ruwweg de helft van het gewicht van het glas. Zie welk glas kiest u voor de afweging daarachter.
Waar u aan uitgeeft
Bij een lijst betaalt u voor drie dingen: het profiel zelf, de verbinding van de hoeken en de afwerking. Goedkope lijsten hebben geniete of gelijmde hoeken die na verloop van tijd een spleetje geven; bij een goede lijst zijn ze onderdeukt of gedeuveld en blijven ze dicht.
Kijk daarom bij de aanschaf altijd eerst naar de hoek en pas daarna naar de kleur. Een hoek die nu al een haarlijn laat zien, staat over twee jaar open.
Veelgestelde vragen
- Hoe zie ik of een lijst van massief hout is?
- Aan de hoek: bij massief hout loopt de nerf door over het verstek. Bij fineer breekt het patroon, bij folie herhaalt de nerf zich exact.
- Welk materiaal is het beste voor grote formaten?
- Aluminium, of massief hout met een stevig profiel. Geschuimd kunststof gaat boven ongeveer vijftig bij zeventig centimeter hollen.
- Is een dure lijst het waard?
- Voor een gewone afdruk niet per se. Voor werk dat u wilt houden wel, want dan betaalt u vooral voor zuurvrije materialen en hoeken die dicht blijven.